احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1133
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
خواص درمانى : 1 - آب دمكردهء آن را بنوشيد ، معرّق و قاعدهآور است ، براى تسكين دردهاى عادت ماهيانه مؤثر مىباشد ، براى رفع سردرد و نفخ و گاز و قى و استفراغ و اسهال مفيد است ، براى تقويت معده ، رفع قولنج در شكم ، ناراحتىهاى حاصل از اختلالات صفراوى و رفع بدبويى تنفس نافع است . 2 - اگر دود آن به صورت توتون سيگار يا پيپ كشيده شود . عطسهآور و بزاقآور است . 3 - اسانس آن را به پيشانى بماليد . سردرد را تسكين مىدهد . گياه يونجه نامهاى ديگر : سبيس - رطبه - قتّ - برشين - برسيم حجازى - سپست - اسپست - اسپشتا - اسپيشتا - يونجه - ينجهء مزروع . Luzerne - Luzerne Cultivee - Trefle de Bourgogne - Sainfoin fleur violette - Alfalfa - Lucerne - Medicks . مشخصات : گياهى است از خانوادهء , Leguminosae علفى و چندساله با ريشهاى بسيار عميق كه دو تا سه متر در عمق خاك فرومىرود . بلندى گياه پنجاه تا يكصد سانتيمتر است . برگهاى آن داراى سه برگچه و هر برگچه بيضىشكل با رنگ سبز تيره و تقريبا بىكرك و نوكتيز است . گلهاى آن به صورت سنبله با رنگ بنفش تيره يا آبى روشن است . ميوهء آن به شكل مارپيچى و مانند صدف حلزون كه معمولا سه بار دور مارپيچى دارد . دانهء آن در داخل ميوه به شكل لوبياى كوچك است ، رنگ دانههاى جوان آن زرد روشن و دانههاى گياه مسن قهوهاى مىباشد و اين گياه در اروپا و امريكا و آسيا و ساير نقاط دنيا انتشار دارد و كاشته مىشود . طبيعت آن : تازهء آن گرم و تر است و خشك آن گرم و خشك مىباشد . تركيب شيميايى : دوكتون - ميريستون - آلفالفون - ساپونينهاى سمى - مادهء بتا . متيل . دى . گلوكوزيد - يك آلكالوئيد به نام ال . استاچيدرين - آنزيمهاى آميلاز ، امولسين ، انورتاز ، پكتيناز - پروتئين داراى اسيدهاى آمينه ليزين ، آرژينين ، هيستيدين ، آدنين ، فنيل آلانين ، آسپاراژين ، سيستين . ويتامينهاى K - E - C - A در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . مليّن ، مبهى و خونساز است . 2 - هر روز 300 گرم شربت آن را بخوريد . بدن را چاق مىكند . 3 - هر روز 300 گرم از آن را در 300 گرم آب بپزيد و بخوريد و در مورد بچهها آب آن را صاف